گزارش اقتصادی سال ۲۰۲۵–۲۰۲۶ هشدار میدهد که رشد سریع مراکز داده مبتنی بر هوش مصنوعی و توسعه انرژیهای سبز، فشار قابلتوجهی بر عرضه جهانی مس وارد خواهد کرد. این وضعیت در کنار اختلالات معادن، موانع تجاری و نوسانات قیمتی، میتواند به تداوم قیمتهای بالای مس منجر شود. افزایش شدید تقاضا احتمالاً بازار فلزات را دگرگون کرده، بر روندهای تورمی اثر بگذارد و تابآوری اقتصادی هند را در سالهای پیشِ رو به آزمون بکشد.
جهان با تداوم روند فعلی افزایش تقاضای برق، بهزودی با کمبود مس مواجه خواهد شد؛ روندی که بخشی از آن ناشی از گسترش سریع مراکز داده مبتنی بر هوش مصنوعی است. این هشدار در گزارش اقتصادی دولت برای سال ۲۰۲۵–۲۰۲۶ برجسته شده و بر نقش فزاینده مس بهعنوان یک فلز راهبردی در اقتصاد قرن بیستویکم تأکید دارد.
مس که بهطور سنتی بهعنوان یک فلز پایه شناخته میشد، اکنون با نوسانات قیمتی فزایندهای روبهروست؛ نوساناتی که از ترکیب اختلالات عرضه، رشد تقاضا و سیاستهای حمایتگرایانه تجاری ناشی میشود. گزارش اقتصادی به مجموعهای از توقف و اختلال در فعالیت معادن در اندونزی، کنگو و شیلی اشاره کرده و نسبت به کسری عرضه در میانمدت و بلندمدت هشدار میدهد. این فشارها با افزایش تقاضای جهانی، بهویژه از سوی بخش انرژی و مراکز داده هوش مصنوعی که با سرعت در حال توسعه هستند، تشدید شده است.
مقیاس نیاز به مس برای زیرساختهای سبز و فناوریهای پیشرفته خیرهکننده است. برای نمونه، یک توربین بادی با ظرفیت ۱ گیگاوات به حدود ۲٬۸۶۶ تن مس نیاز دارد. با در نظر گرفتن عیار معمول سنگ معدن در حدود ۰٫۶ درصد، تأمین این میزان مس مستلزم فرآوری تقریبی ۴۷۷٬۶۶۷ تن سنگ معدن است؛ رقمی که معادل بارگیری حدود ۱٬۱۹۴ کامیون خواهد بود، بهشرط آنکه هر کامیون ۴۰۰ تن ظرفیت داشته باشد.
گزارش اقتصادی تأکید میکند که این محاسبه صرفاً بر پایه سنگ معدنِ حاوی مس انجام شده و سنگ باطله، پوشش سطحی (overburden)، مواد مردود و افتهای فرآوری را در نظر نمیگیرد. در عملیات واقعی معدنکاری، حجم مواد جابهجا و فرآوریشده بهمراتب بیش از این ارقام برآوردی خواهد بود.
با وجود این چالشها، قیمت جهانی مس در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰ درصد افزایش یافت؛ این در حالی است که بازده تولید کاهش یافته بود. گزارش اقتصادی تأکید میکند که این وضعیت صرفاً به مس محدود نمیشود، بلکه تنگنای عرضه و جهش تقاضا قرار است بر طیف گستردهای از مواد معدنی حیاتی و فلزات پایه اثرگذار باشد.
بر اساس این گزارش، عواملی همچون محدودیتهای منابع طبیعی و سیاستهای تجاری ملیگرایانه احتمالاً این فشارها را تشدید خواهند کرد و در نتیجه، چشماندازی پیچیده و چالشبرانگیز برای رشد صنعتی و توسعه فناوری در سالهای آینده شکل میگیرد.
گزارش اقتصادی همچنین به روندهای اخیر بازار فلزات اشاره میکند. قیمتهای جهانی آلومینیوم و مس در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ کاهش یافت، اما در نیمه دوم سال بهتدریج روندی افزایشی به خود گرفت. بهویژه قیمت مس تحت تأثیر رشد تقاضای ناشی از هوش مصنوعی و مراکز داده و همزمان محدودیتهای عرضه، تقویت شده است.
در مقابل، سنگآهن برای ماههای متمادی در محدودهای کمتورم و حتی کاهشی باقی ماند که این امر به تعدیل هزینههای نهادهای در چندین بخش صنعتی کمک کرد. با نگاه به آینده، انتظار میرود فلزات پایهای همچون سنگآهن، مس و آلومینیوم در فضایی متأثر از عدمتعادل عرضه و تقاضا، نقش تعیینکنندهای در تحولات صنعتی و قیمتی بازارها ایفا کنند.
بر اساس گزارش اقتصادی، انتظار میرود فلزات گرانبها از جمله طلا و نقره در فضای تداوم نااطمینانیهای جهانی، همچنان مسیر صعودی خود را بهعنوان داراییهای امن حفظ کنند. با این حال، گزارش هشدار میدهد که شتاب بالای رشد قیمت طلا و نقره در سال ۲۰۲۵ احتمالاً در سالهای آتی تداوم نخواهد داشت؛ موضوعی که میتواند به معنای افزایش تورم هستهای (با کنار گذاشتن اثر فلزات گرانبها) باشد.
در مجموع، گزارش پیشبینی میکند که نرخ تورم شاخص کل و تورم هستهای هند در سال مالی ۲۰۲۷ نسبت به سال مالی ۲۰۲۶ افزایش یابد، هرچند این افزایش در سطحی نگرانکننده ارزیابی نشده است.
نتیجه گیری و کلام آخر
رشد سریع تقاضای جهانی مس و فلزات پایه، بهویژه تحت تأثیر مراکز داده هوش مصنوعی و توسعه انرژیهای سبز، چشمانداز عرضه این فلزات را تحت فشار قرار داده است. اختلالات معادن، محدودیت منابع طبیعی و سیاستهای تجاری ملیگرایانه، ترکیبی از عوامل نوسان قیمت و کسری عرضه ایجاد کرده که نه تنها بر مس، آلومینیوم و سنگآهن بلکه بر فلزات گرانبها مانند طلا و نقره نیز تأثیرگذار است.
با توجه به این روندها:
- قیمت مس و آلومینیوم در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت و انتظار میرود فشار تقاضا همچنان قیمتها را در سطوح بالاتر نگه دارد.
- سنگآهن با حفظ محدوده تورمی پایین، بخشی از هزینههای صنعتی را تعدیل کرده است.
- طلا و نقره بهعنوان دارایی امن مسیر صعودی خود را حفظ خواهند کرد، اما شتاب رشد آنها ممکن است کاهش یابد، که بر تورم هستهای اثرگذار است.
این تحلیل نشان میدهد که فلزات پایه و گرانبها نقش استراتژیک در رشد صنعتی و ثبات اقتصادی هند و بازارهای جهانی ایفا میکنند و سرمایهگذاران، تولیدکنندگان و تحلیلگران باید روندهای عرضه، تقاضا و سیاستهای تجاری را به دقت رصد کنند
ثبت ديدگاه