1. چرا هوش مصنوعی به تقاضای مس مرتبط شده است؟
مدلهای هوش مصنوعی به توان پردازشی بالایی نیاز دارند. افزایش توان پردازشی نیز به دیتاسنترهای بزرگتر و تجهیزات برق قدرتمندتر نیاز دارد.
این زنجیره را میتوان ساده کرد:
AI → دیتاسنتر → مصرف برق بیشتر → توسعه زیرساخت برق → مصرف بیشتر مس
IEA گزارش داده است که مصرف برق دیتاسنترها در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۸۵ تراواتساعت بوده است. این رقم در سناریوی پایه میتواند تا سال ۲۰۳۰ تقریباً دو برابر شود و به حدود ۹۵۰ تراواتساعت برسد.
مصرف برق دیتاسنترهای متمرکز بر AI نیز سریعتر از کل مصرف دیتاسنترها رشد میکند. بنابراین، توسعه هوش مصنوعی فقط یک موضوع نرمافزاری یا فناوری نیست.
این روند مستقیماً با زیرساخت انرژی ارتباط پیدا کرده است.
2. مس در کدام بخش دیتاسنتر استفاده میشود؟
مس در دیتاسنترها کاربردهای مختلفی دارد. مهمترین آنها به انتقال و توزیع برق مربوط میشوند.
کابلهای قدرت، اتصالات الکتریکی، باسبارها، تجهیزات توزیع و سیستمهای اتصال به شبکه از جمله بخشهایی هستند که به مس نیاز دارند.
سیستمهای خنککاری نیز اهمیت دارند. افزایش چگالی توان سرورها، دفع حرارت را دشوارتر میکند.
S&P Global گزارش کرده است که افزایش توان مورد نیاز سرورهای AI باعث رشد نیاز به زیرساخت برق و سیستمهای خنککاری میشود. این موضوع میتواند شدت مصرف مس در زیرساخت دیتاسنتر را افزایش دهد.
با این حال، نباید تصور کرد که تمام این تقاضا مستقیماً داخل ساختمان دیتاسنتر ایجاد میشود.
بخش بزرگتر میتواند خارج از دیتاسنتر شکل بگیرد.
3. چرا شبکه برق از خود دیتاسنتر مهمتر است؟
دیتاسنتر بدون دسترسی پایدار به برق نمیتواند فعالیت کند.
بنابراین، هر موج جدید ساخت دیتاسنتر میتواند نیاز به توسعه شبکه انتقال و توزیع برق را نیز افزایش دهد.
Wood Mackenzie در تحلیل سال ۲۰۲۶ خود تأکید کرده است که برای بررسی تقاضای فلزات ناشی از دیتاسنترها نباید فقط تجهیزات داخل ساختمان را در نظر گرفت.
این مؤسسه برآورد کرده است که اگر زیرساخت تأسیسات، شبکه انتقال، پستها و بخش تولید برق نیز در نظر گرفته شوند، مصرف فلزات در کل سیستم میتواند چند برابر مصرف مربوط به خود دیتاسنتر باشد.
در این میان، مس در پستها، اتصالات زیرزمینی و بخشهای مختلف زیرساخت برق نقش مهمی دارد.
بنابراین، رشد AI را باید بخشی از یک چرخه بزرگتر برق و زیرساخت دانست.
4. تقاضای مس در جهان تا چه اندازه میتواند افزایش پیدا کند؟
رشد تقاضای مس به AI محدود نیست.
شبکههای برق، خودروهای برقی، انرژیهای تجدیدپذیر، ساختمانها، تجهیزات صنعتی و سایر کاربردهای الکتریکی نیز در حال افزایش مصرف مس هستند.
S&P Global در مطالعه «Copper in the Age of AI» پیشبینی کرده است که تقاضای جهانی مس از حدود ۲۸ میلیون تن در سال ۲۰۲۵ به حدود ۴۲ میلیون تن در سال ۲۰۴۰ برسد.
این یعنی رشد حدود ۵۰ درصدی در تقاضای سالانه.
در این مطالعه، AI و دیتاسنترها بهعنوان یکی از چهار محور اصلی رشد تقاضای مس معرفی شدهاند.
سه محور دیگر شامل تقاضای اقتصادی پایه، گذار انرژی و توسعه تجهیزات مرتبط با دفاع و فناوریهای نوین هستند.
بنابراین، AI بهتنهایی بازار مس را تغییر نمیدهد. اما یک موتور تقاضای جدید به بازار اضافه میکند.
5. سهم دیتاسنترها از تقاضای مس چقدر است؟
S&P Global برآورد کرده است که مصرف مس مرتبط با دیتاسنترها از حدود ۱.۱ میلیون تن در سال ۲۰۲۵ به حدود ۲.۵ میلیون تن در سال ۲۰۴۰ برسد.
این افزایش فقط به تجهیزات داخل دیتاسنتر مربوط نیست.
بخشی از آن به تولید برق مورد نیاز، شبکه انتقال و سایر زیرساختهای پشتیبان اختصاص پیدا میکند.
این نکته برای تحلیل بازار اهمیت زیادی دارد.
زیرا اگر فقط تجهیزات IT را بررسی کنیم، ممکن است اثر واقعی AI بر تقاضای مس را کمتر از واقعیت برآورد کنیم.
در مقابل، اگر کل زنجیره برق و زیرساخت را در نظر بگیریم، تصویر بزرگتری از تقاضای آینده به دست میآید.
تصویری مفهومی از ارتباط هوش مصنوعی، دیتاسنترها، شبکه برق و افزایش تقاضای جهانی مس.
6. آیا رشد AI حتماً باعث افزایش قیمت مس میشود؟
خیر.
بین افزایش تقاضا و افزایش قطعی قیمت فاصله وجود دارد.
قیمت مس به مجموعهای از عوامل بستگی دارد. تولید معدن، موجودی، ظرفیت ذوب و پالایش، نرخ بازیافت، وضعیت اقتصاد جهانی، چین، نرخ بهره، دلار و سیاستهای تجاری نیز اهمیت دارند.
به همین دلیل، رشد دیتاسنترها بهتنهایی نمیتواند قیمت مشخصی برای مس تعیین کند.
با این حال، اگر رشد تقاضا سریعتر از رشد عرضه باشد، فشار صعودی بیشتری ایجاد میشود.
IEA نیز در گزارش ۲۰۲۶ خود تأکید کرده است که کفایت عرضه یکی از نگرانیهای اصلی بازار مس است.
این موضوع اهمیت سرمایهگذاری در معادن جدید و توسعه ظرفیت تولید را افزایش میدهد.
7. چالش اصلی؛ عرضه مس با چه سرعتی میتواند رشد کند؟
افزایش تولید مس ساده و سریع نیست.
توسعه یک معدن جدید به سرمایهگذاری سنگین، مجوزهای متعدد، زیرساخت، آب، انرژی و زمان طولانی نیاز دارد.
S&P Global در مطالعه خود میانگین زمان توسعه پروژههای جدید معدن را حدود ۱۷ سال عنوان کرده است.
همزمان، عیار بسیاری از ذخایر معدنی در حال کاهش است. این موضوع استخراج هر تن مس را پیچیدهتر میکند.
در نتیجه، اگر تقاضا در بخشهایی مانند AI، شبکه برق و خودروهای برقی سریع رشد کند، سمت عرضه نمیتواند همیشه با همان سرعت واکنش نشان دهد.
همین عدم تطابق زمانی یکی از مهمترین ریسکهای بلندمدت بازار مس است.
8. آیا AI میتواند ساختار بازار محصولات مسی را هم تغییر دهد؟
احتمالاً بله.
افزایش سرمایهگذاری در زیرساخت برق میتواند تقاضا برای محصولات مختلف مسی را افزایش دهد.
کابل و باسبار از مهمترین نمونهها هستند. اما اثر بازار میتواند به سایر محصولات و تجهیزات مسی نیز منتقل شود.
برای تولیدکنندگان تجهیزات برودتی، حرارتی و الکتریکی، افزایش قیمت ماده اولیه میتواند هزینه تأمین را تحت تأثیر قرار دهد.
در این شرایط، موجودی و دسترسی به محصول اهمیت بیشتری پیدا میکند.
به همین دلیل، بازار آینده فقط به مقدار مس موجود وابسته نیست. توان تأمین محصول مناسب در زمان مناسب نیز اهمیت خواهد داشت.
9. این روند برای خریداران لوله و محصولات مسی چه معنایی دارد؟
برای خریدار صنعتی، رشد تقاضای جهانی مس یک پیام مهم دارد.
نباید تصمیم خرید فقط بر اساس قیمت روز LME گرفته شود.
مشخصات فنی، مقدار سفارش، موجودی تأمینکننده، زمان تحویل و شرایط پرداخت نیز باید بررسی شوند.
این موضوع بهخصوص برای پروژههایی اهمیت دارد که مصرف مس آنها در چند ماه آینده قابلتوجه است.
در چنین پروژههایی، تأخیر در خرید میتواند ریسک تغییر قیمت یا محدود شدن دسترسی به برخی مشخصات را افزایش دهد.
از طرف دیگر، خرید بیش از نیاز نیز سرمایه در گردش را تحت فشار قرار میدهد.
بنابراین، مدیریت خرید باید بین قیمت، زمان و امنیت تأمین تعادل ایجاد کند.
10. آینده تقاضای مس؛ AI تنها آغاز یک موج بزرگتر است
رشد AI را نباید یک موج کوتاهمدت و جدا از سایر روندهای اقتصادی دانست.
جهان همزمان در حال توسعه دیتاسنترها، شبکههای برق، خودروهای برقی، انرژیهای تجدیدپذیر و زیرساختهای دیجیتال است.
همه این بخشها به برق نیاز دارند.
و برق نیز به زیرساخت انتقال و توزیع نیاز دارد.
مس در بسیاری از این بخشها یک ماده کلیدی است.
IEA انتظار دارد مصرف برق جهان در فاصله ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ بهطور متوسط حدود ۳.۶ درصد در سال افزایش یابد. دیتاسنترها، خودروهای برقی و سایر کاربردهای جدید برق از عوامل این رشد هستند.
بنابراین، تقاضای مس در سالهای آینده احتمالاً فقط از یک صنعت خاص تغذیه نخواهد شد.
جمعبندی و کلام آخر؛ هوش مصنوعی چه آیندهای برای بازار مس میسازد؟
هوش مصنوعی در حال ایجاد یک مسیر جدید برای رشد تقاضای مس است.
این اثر از دیتاسنتر آغاز میشود، اما به تجهیزات برق، سیستمهای خنککاری، تولید برق و شبکه انتقال گسترش پیدا میکند.
S&P Global انتظار دارد تقاضای جهانی مس تا ۲۰۴۰ به حدود ۴۲ میلیون تن برسد. در همین مطالعه، تقاضای مستقیم و غیرمستقیم مرتبط با دیتاسنترها نیز رشد قابلتوجهی دارد.
با این حال، AI تنها عامل آینده بازار مس نیست.
رشد شبکههای برق، گذار انرژی و توسعه اقتصادی نیز همزمان تقاضا را افزایش میدهند.
برای خریداران صنعتی، پیام این روند روشن است: بازار مس در حال تبدیل شدن به بخشی از زیرساخت اقتصاد دیجیتال است.
در چنین شرایطی، تأمین پایدار، برنامهریزی خرید و دسترسی به مشخصات فنی مورد نیاز میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند.
برای دریافت مشاوره فنی، بررسی مشخصات محصول و استعلام قیمت محصولات مسی موردنیاز پروژه، با کارشناسان مجموعه پیرادر در ارتباط باشید.
پیرادر، تامینکننده انواع محصولات مسی نظیر انواع لوله مسیی و اتصالات مسی و ملزومات مورد استفاده در صنایع برودتی و پروژههای صنعتی، آماده بررسی نیاز و ارائه پیشنهاد متناسب با مشخصات پروژه شماست.
ثبت ديدگاه